MULA sa unang tugtog ng Christmas songs hanggang sa paggisng ng maaga para sa Simbang Gabi at masayang pagpaplano ng reunion— bakit nga ba tila pinakamahaba ang Pasko sa Pilipinas?
Pagtungtong pa lang ng Setyembre, parang awtomatiko nang nagbabago ang “feels” ng mga Pilipino at nandyan na ang pakiramdam na “Malapit na ang Pasko!”
Unti-unti nang lumilitaw ang mga parol, Christmas lights at iba pang dekorasyon. Sa mga shopping malls, nagsisimula nang marinig ang mga awiting pamasko. Sa social media naman, naglipana na ang mga biro tungkol sa pagsisimula ng “ber months.”
Sa ibang bahagi ng mundo, maaaring masyado pang maaga para isipin ang Pasko. Pero sa Pilipinas? Normal lang.
Sa katunayan, kilala ang Pilipinas sa napakahaba at napakaagang Christmas season. Ngunit hindi lamang ito simpleng usapin ng pagkahilig ng mga Pinoy sa Christmas songs o Christmas decorations. Sa likod ng mahabang Kapaskuhan ay may kuwento ng pananampalataya, pamilya, tradisyon at kulturang patuloy na naipapasa mula sa isang henerasyon patungo sa susunod.
Hindi lang isang araw ang Pasko
Para sa maraming Pilipino, ang Pasko ay hindi lamang Disyembre 25. Isa itong buong panahon ng paghahanda at pagdiriwang.
Bago pa man sumapit ang Pasko, nagsisimula na ang iba’t ibang aktibidad, mula sa pagpapalamuti ng bahay at Christmas parties hanggang sa mga reunion, gift-giving at mga gawaing panrelihiyon.
Pagdating naman ng Disyembre, lalo pang umiinit ang selebrasyon. May Simbang Gabi, caroling, Christmas gatherings at mga salu-salo.
At kapag natapos na ang December 25, hindi pa rin agad nagsasara ang Kapaskuhan. May mga pamilyang nagpapatuloy sa reunion at iba pang pagtitipon hanggang Bagong Taon at maging sa mga unang araw ng Enero.
Kaya para sa maraming Pilipino, ang Pasko ay mas maituturing na panahon kaysa isang petsa sa kalendaryo.
Ugat sa pananampalataya
Isa sa pinakamalalim na dahilan ng kahalagahan ng Pasko sa Pilipinas ay ang pananampalatayang Kristiyano.
Para sa mga Pilipinong Kristiyano, ang Pasko ay paggunita sa kapanganakan ni Hesukristo. Dahil dito, may mga tradisyong hindi lamang nakasentro sa kasiyahan kundi maging sa paghahanda ng sarili para sa pagdiriwang.
Pinakamalinaw dito ang Simbang Gabi, ang siyam na araw na serye ng mga misa bago ang Pasko. Sa ganitong paraan, ang Pasko ay nagsisimula bago pa man dumating ang mismong araw ng pagdiriwang.
Kapag Pasko, umuuwi ang pamilya
Sa panahon ng Kapaskuhan, nagiging mahalaga ang pagkakataong makasama ang mga mahal sa buhay lalo na ang mga kamag-anak na matagal nang hindi nakikita.
May mga umuuwi mula sa ibang lungsod. May mga bumabalik sa probinsiya. May mga nagtatrabaho o naninirahan sa ibang bansa na nagsisikap na makauwi para sa Pasko. Kahit hindi makauwi ang lahat, may video calls, online greetings at iba pang paraan para manatiling konektado.
Kaya naman ang isang simpleng hapunan sa Noche Buena ay maaaring maging malaking reunion. Hindi kailangang bongga ang handa. Ang mahalaga, kumpleto ang mga mahal sa buhay.
Bakit “ber months” pa lang, Pasko na?
Dito pumapasok ang isang kakaibang bahagi ng kulturang Pilipino: ang tinatawag na “ber months.” Setyembre pa lamang, nagsisimula nang maging mas visible ang Pasko sa paligid.
Mga establisimyentong naglalabas ng dekorasyon. May Christmas-themed promotions. May mga patalastas na unti-unting nagiging mas festive. At siyempre, may mga awiting pamasko na muling bumabalik sa playlist ng marami.
Malaki ang papel dito ng media at negosyo. Kapag mas maagang ipinapakita ang mga simbolo ng Pasko, mas maaga rin itong nagiging bahagi ng pang-araw-araw na karanasan ng mga tao.
Pero hindi naman nangangahulugan na negosyo lamang ang dahilan kung bakit maaga ang Pasko sa Pilipinas. Mas malalim ang pinagmulan nito. Mayroon nang matibay na tradisyong panrelihiyon at pampamilya bago pa man dumating ang modernong Christmas marketing.
Parol, caroling at ang tunog ng Pasko
Hindi rin magiging Paskong Pinoy kung wala ang mga simbolong matagal nang bahagi ng selebrasyon.
Isa na rito ang parol, na makikita sa mga tahanan, paaralan, simbahan at pampublikong lugar. Ang makukulay na parol ay naging isa sa mga pinakakilalang simbolo ng Paskong Pilipino.
Nariyan din ang Christmas caroling na isang tradisyong nagbibigay-buhay sa mga komunidad tuwing Kapaskuhan. At siyempre, hindi mawawala ang mga kantang pamasko.
Kapag narinig na ang mga awiting matagal nang bahagi ng ating childhood, tila may kasamang nostalgia ang bawat nota. Para sa ilan, sapat nang marinig ang unang ilang segundo ng isang Christmas song para maalala ang mga Paskong kasama ang pamilya noong bata pa.
Pasko at ang kultura ng pagbibigayan
Isa rin sa mahahalagang bahagi ng Paskong Pilipino ang pagbibigay.
May regalo para sa mga anak, inaanak, kaibigan, katrabaho at kamag-anak. May exchange gift sa opisina at paaralan. May mga simpleng pasalubong para sa mga taong hindi madalas nakikita.
Ngunit higit sa materyal na halaga ng regalo, mahalaga ang mensaheng kasama nito.
Ang isang maliit na regalo ay maaaring magsabi ng “naalala kita.” At ang pag-uwi sa pamilya ay maaaring maging simpleng paraan ng pagsasabing “nandito ako para sa inyo.”
Mahaba dahil mahalaga ang pagsasama
Sa huli, maaaring walang iisang sagot kung bakit napakahaba ng Pasko sa Pilipinas.
Pinagsasama-sama nito ang maraming elemento ng kulturang Pilipino: pananampalataya, pamilya, tradisyon, musika, pagkain, pagbibigayan at pakikipagkapwa.
Kaya naman habang ang ibang bansa ay maaaring naghihintay pa sa Disyembre bago tuluyang pumasok sa Christmas mood, sa Pilipinas ay tila unti-unti na itong nagsisimula pagsapit ng Setyembre.
At marahil, hindi naman talaga mahalaga kung gaano ito kaaga.
Dahil para sa maraming Pilipino, ang Pasko ay hindi lamang tungkol sa araw kung kailan ipinagdiriwang ang kapanganakan ni Hesus.
Ito rin ay tungkol sa pagkakataong makauwi, makasama, makapagbigay, makapagpasalamat at muling makaramdam ng pagiging bahagi ng isang pamilya at komunidad.
The post ALAMIN: Bakit Setyembre pa lang, Pasko na sa Pilipinas? appeared first on Bandera.